کود ریشه زا برنج

استفاده از کود ریشه‌زا برنج در مرحله نشاکاری، یکی از مهم‌ترین کارهایی است که هر کشاورز می‌تواند برای داشتن محصول بهتر انجام دهد؛ چون وقتی نشاء برنج به زمین منتقل می‌شود، بیشترین استرس را تحمل می‌کند و اگر ریشه سریع و محکم در خاک جا نگیرد، بخش زیادی از بوته‌ها ضعیف می‌مانند یا از بین می‌روند. کودهای ریشه‌زا با تأمین عناصری مثل فسفر، هورمون‌های رشد و میکروارگانیسم‌های مفید، فرایند ریشه‌دهی سریع نشاء برنج را چند برابر تسریع می‌کنند و باعث می‌شوند بوته در کمترین زمان ممکن خودش را تثبیت کند و شروع به رشد کند. این موضوع مستقیماً به مدیریت خاک شالیزار هم گره خورده است، چون خاکی که با کودهای مناسب تغذیه شده باشد، هم آب را بهتر نگه می‌دارد، هم مواد غذایی را بیشتر در اختیار ریشه قرار می‌دهد و در نهایت کشاورز با همان زمین و همان زحمت، محصول بیشتری برداشت می‌کند.

بهترین کود ریشه زا برای برنج

بهترین کود ریشه‌زا برای برنج، کودی است که پایه آن فسفر بالا باشد، چون فسفر اصلی‌ترین عنصری است که مستقیماً رشد و گسترش ریشه را تحریک می‌کند؛ در این میان کود DAP (دی‌آمونیوم فسفات) و کود سوپر فسفات تریپل بیشترین کاربرد را در شالیزارها دارند و کشاورزانی که از این کودها در پایه و هنگام نشاکاری استفاده می‌کنند، به‌وضوح می‌بینند که بوته‌ها زودتر جا می‌افتند و سبزتر می‌مانند. در کنار این کودهای شیمیایی، کودهای بیولوژیک مثل میکوریزا و باکتری‌های محرک رشد مثل سودوموناس و ازتوباکتر هم نقش بسیار مهمی در تحریک ریشه‌زایی برنج دارند، چون این میکروارگانیسم‌ها در خاک زندگی می‌کنند و فسفر غیرقابل جذب را به شکلی تبدیل می‌کنند که ریشه بتواند مستقیم از آن استفاده کند. یک فرمول عملی و مؤثر که بسیاری از کشاورزان باتجربه استفاده می‌کنند این است که کود رشد ریشه برنج را به‌صورت ترکیبی از DAP به‌عنوان پایه شیمیایی و میکوریزا به‌عنوان تقویت‌کننده بیولوژیک، درست قبل یا همزمان با نشاکاری به خاک بدهند تا هم ریشه‌دهی سریع اتفاق بیفتد و هم خاک شالیزار برای کل فصل رشد آماده بماند؛ کشاورزانی که به دنبال خرید کود فسفر بالا هستند، بهتر است حتماً درصد P₂O₅ روی بسته‌بندی را بررسی کنند و کودی انتخاب کنند که این عدد بالای ۴۰ درصد باشد تا بیشترین تأثیر را در ریشه‌زایی ببینند.

طریقه مصرف کود ریشه زا برنج

برای اینکه از کود ریشه‌زا برنج بهترین نتیجه را بگیرید، باید مصرف آن را در سه مرحله مجزا برنامه‌ریزی کنید و هیومیک اسید را هم به‌عنوان یک همراه ثابت در کنار آن نگه دارید، نه اینکه فقط یک‌بار مصرف کنید و فراموش کنید.

مرحله اول — قبل از نشاکاری (آماده‌سازی خاک)

یک هفته قبل از نشاکاری، DAP یا سوپر فسفات تریپل را به میزان ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم در هکتار روی زمین پخش کنید و با شخم سطحی زیر خاک ببرید. درست در همین مرحله، هیومیک اسید برای برنج را به میزان ۱۰ تا ۱۵ لیتر در هکتار همراه با آب آبیاری وارد زمین کنید؛ هیومیک اسید مثل یک کانال باز می‌کند و فسفر را از حالت قفل‌شده در خاک آزاد می‌کند تا ریشه بتواند راحت‌تر آن را جذب کند.

مرحله دوم — همزمان با نشاکاری (تقویت نشاء)

برای تقویت نشاء برنج قبل از کاشت، ریشه نشاءها را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در محلولی که از ترکیب زیر درست کرده‌اید خیساندن کنید:

• ۵ گرم میکوریزا یا ازتوباکتر در هر ۱۰ لیتر آب
• ۲ تا ۳ میلی‌لیتر هیومیک اسید مایع در همان ۱۰ لیتر آب

این کار باعث می‌شود که ریشه نشاء از همان لحظه کاشت با میکروارگانیسم‌های مفید پوشش داشته باشد و شوک انتقال به زمین را خیلی سریع‌تر پشت سر بگذارد.

مرحله سوم — تغذیه در دوره رویشی

تغذیه گیاهی برنج در مرحله رویشی یعنی از روز کاشت تا زمان پنجه‌زنی، باید هر ۱۰ تا ۱۴ روز یک‌بار هیومیک اسید را به میزان ۵ لیتر در هکتار همراه با آب آبیاری به زمین بدهید. در هفته سوم بعد از نشاکاری هم می‌توانید یک محلول‌پاشی سبک با هیومیک اسید رقیق‌شده (۱ در ۱۰۰۰) روی برگ‌ها انجام دهید تا هم ریشه از پایین و هم برگ از بالا تغذیه شود و بوته یکدست و قوی رشد کند.